1976-77 Sezonu: Lig ve Türkiye Kupası

Trabzonspor, 1976-77 sezonunu 43 puanla şampiyon tamamlayarak üst üste ikinci kez Türkiye 1. Futbol Ligi’nin zirvesine çıktı. Sezon yalnızca lig şampiyonluğuyla kapanmadı: bordo-mavililer, Beşiktaş’ı iki ayaklı finalde geçerek tarihindeki ilk Türkiye Kupası’nı kazandı ve aynı sezon Avrupa kupalarındaki ilk maçlarını oynadı.

Ligde 43 puanla ikinci şampiyonluk

1976-77 sezonu 16 takımın çift devreli lig usulüyle 30’ar maç oynadığı bir sezondu. Trabzonspor 18 galibiyet, 7 beraberlik ve 5 mağlubiyet aldı; 41 gol atıp 12 gol yedi. Sezonu 43 puanla, ikinci sıradaki Fenerbahçe’nin dört puan önünde bitirdi.

Trabzonspor kendi sahasında oynadığı 15 lig maçının 14’ünü kazandı, yalnızca birinde berabere kaldı. 12 golle ligin en az gol yiyen takımı oldu ve bu unvanı üst üste üçüncü sezon korudu; 41 golle de sezonun en çok gol atan ekibiydi.

Necmi Perekli, 18 golle ligin gol kralı oldu. Trabzonspor’un 1. Lig’deki ilk gol kralı unvanını alan Perekli, o sezon ligde hiç penaltı kullanmadı. Sezon boyunca lig, kupa ve Avrupa maçlarında attığı toplam 21 golle takımın en skorer ismiydi; Hüseyin Nuri Tok ve Ali Kemal Denizci 12’şer golle onu izledi.

Ligin genel tablosu

1976-77, Türkiye 1. Futbol Ligi’nin 19. sezonuydu ve sezon boyunca oynanan 240 maçta 442 gol kaydedildi; maç başına gol ortalaması 1,84’de kaldı. Perekli’nin 18 golünün ardından sıralamada Beşiktaş’tan Reşit Kaynak 15, Fenerbahçe’den Cemil Turan 14 golle yer aldı. Trabzonspor’un dört puan gerisinde ikinci olan Fenerbahçe ile üçüncü Altay 1977-78 UEFA Kupası’na, dördüncü Beşiktaş ise Türkiye Kupası finalisti sıfatıyla Kupa Galipleri Kupası’na katıldı; Galatasaray beşincilikle Balkan Kupası’na hak kazandı. Ligden Göztepe ile Giresunspor düştü, 2. Lig’den MKE Ankaragücü ile Diyarbakırspor yükseldi.

Kayıpların tamamı deplasmanda

Sezon, 5 Eylül 1976’da Göztepe’yi Necmi Perekli’nin 44. dakika golüyle 1-0 yenerek açıldı. İç sahada kaybedilen tek puan, sezonun son haftasındaki Zonguldakspor beraberliğiydi: 15 iç saha maçın 14’ü kazanıldı ve hiç yenilgi alınmadı. Beş mağlubiyetin tamamı ise deplasmanda geldi: Eskişehirspor (5 Aralık, 0-1), Giresunspor (19 Aralık, 0-2), Mersin İdman Yurdu (9 Ocak, penaltı golüyle 0-1), Beşiktaş (12 Mart, 0-1) ve Altay (15 Mayıs, 1-2). İki büyük rakip karşısında alınan sonuçlar da iç sahadaki dengeyi tarif eder: Fenerbahçe, 26 Aralık’ta Trabzon’da 3-0’la geçildi (Hüseyin Nuri Tok, Necmi Perekli, Ali Kemal Denizci); Galatasaray ise 27 Şubat’ta Ali Kemal Denizci’nin golüyle 1-0 mağlup oldu. Maç kayıtlarında ev sahibi karşılaşmaların bir bölümü Trabzon Şehir Stadyumu, bir bölümü Hüseyin Avni Aker Stadyumu adıyla geçer.

Averajın ve rakiplerin dengesi

Trabzonspor’un 30 maçta yediği 12 gol, üst üste üçüncü kez ligin en az gol yiyen takımı olmasını sağlarken, +29 averaj da sezonun en yüksek değeri idi. Rakipler arasında Fenerbahçe 15 beraberlikle dikkat çekerken, Giresunspor 30 maçta yalnızca 18 gol atarak ligin en az gol atan ekibi oldu. Şampiyonun 43 puanı, bir önceki sezonun sonucunun birebir tekrarıydı: 1975-76’da da 43 puanla zirvede kalan Trabzonspor, aynı rakamı koruyarak üst üste ikinci şampiyonluğunu almıştı.

Kulübün ilk kupası, Türkiye Kupası

Trabzonspor kupaya üçüncü kademeden dahil oldu ve final yolunda Eskişehirspor, Adana Demirspor, Fenerbahçe ile Kocaelispor’u eledi. Yarışmaya 1975 ve 1976’da da final oynayarak gelmişti; 1977 finali, art arda üçüncü finaliydi.

Finalin ilk ayağı 18 Mayıs 1977’de Trabzon’da oynandı ve Trabzonspor sahadan 1-0 galip ayrıldı. 25 Mayıs 1977’de İnönü Stadı’ndaki ikinci ayak golsüz berabere bitti; kupa, toplam skorla Trabzonspor’un oldu. Böylece kulüp, kuruluşundan on yıl sonra müzesine ilk Türkiye Kupası’nı koydu.

Finalin tek golü, 18 Mayıs 1977’deki ilk maçın 22. dakikasında Ahmet Ceyhan’dan geldi; karşılaşmayı Ziya Türkdoğan yönetti. Rövanş 25 Mayıs’ta İnönü Stadı’nda golsüz bitti ve hakem Talat Tokat’ın yönettiği bu maçın ardından kupa, iki maçın toplam skoruyla Trabzonspor’un oldu. Kupanın yolundaki en farklı sonuç, yarı finalin ikinci ayağıydı: İzmit’te 1-0 kaybedilen maçın rövanşında Kocaelispor, Trabzon’da 5-0’la geçildi ve golleri Necmi Perekli, Ahmet Ceyhan, Hüsnü Özkara, Cemil Usta ile Hüseyin Nuri Tok attı. Sezonun resmî kapanışı 12 Haziran 1977’de Ankara 19 Mayıs Stadyumu’nda, Beşiktaş’la oynanan Cumhurbaşkanlığı Kupası’nda yapıldı: Serdar Bali’nin 43. dakika golüne Beşiktaş 46’da yanıt verince maç 1-1 bitti, penaltılarda 3-1’lik skorla kupayı alan taraf Trabzonspor oldu ve bu sonuç, lig ile Türkiye Kupası’nın yanına o sezonun üçüncü kupası olarak yazıldı. Dönem derlemeleri bu sezonu lig şampiyonluğu, Türkiye Kupası, Cumhurbaşkanlığı Kupası ve Liverpool zaferiyle birlikte anar; kadro sayfası da ekibi bu üç kupayı müzesine götüren takım olarak tanımlar.

Avrupa’da ilk sezon

Trabzonspor, 1975-76’daki ilk şampiyonluğunun ardından 1976-77 sezonunda Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası’na katıldı. İzlanda temsilcisi ÍB Akranes ile oynanan ilk tur, kulübün Avrupa kupalarındaki ilk eşleşmesiydi. 15 Eylül 1976’da deplasmanda 3-1 kazanılan maç, Trabzonspor’un Avrupa’daki ilk galibiyeti oldu; tur, Trabzon’da alınan 3-2’lik sonuçla 6-3’lük toplam skorla geçildi. Takımın Avrupa kupalarındaki ilk golünü Akranes deplasmanında Necmi Perekli attı.

İkinci turda rakip, İngiltere şampiyonu Liverpool’du. Trabzonspor 20 Ekim 1976’da Hüseyin Avni Aker’de oynanan ilk maçı 1-0 kazandı; 3 Kasım 1976’da Anfield’daki ikinci maçı Liverpool 3-0 kazandı ve toplamda 3-1 ile turu geçti. Liverpool o sezon Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası’nı kazandı. Eşleşmenin ayrıntıları için Liverpool 1976 dosyasına bakabilirsiniz.

Kadro ve transferler

Sezonun kadrosu, bir önceki yılın iskeleti üzerinde az müdahaleyle kurulmuştu; başkan Şamil Ekinci, teknik direktör Ahmet Suat Özyazıcı. Kalede Şenol Güneş ile Alptekin Nazifoğlu, savunmada Cemil Usta, Kadir Özcan, Necati Özçağlayan, Turgay Semercioğlu, Hüsnü Özkara ile Ahmet Ceyhan yer aldı. Orta saha ve hücumda Serdar Bali, Selahattin Diyadin, Bekir Barçın, Eyüp Odabaşı, Necmi Perekli, Ali Kemal Denizci, Hüseyin Nuri Tok, Engin Çınar ve Necdet Ergün vardı. Transfer hareketliliği sınırlıydı: Eyüp Odabaşı Sarıyer’den, Necdet Ergün Boluspor’dan alındı; Güngör Şahinkaya ile Kemal Babul altyapıdan profesyonelliğe geçirildi. Gidenler arasında Tuncay Mesçi’nin Beşiktaş’a, Mustafa Özbey’in Bursaspor’a, İhsan Sakallıoğlu ile Şener Çınar’ın Adanaspor’a transferi, Cihan Umanç’ın Orduspor’a gidişi ve Faruk Nafız Özak’ın futbolu bırakması sayılabilir.

Sezonun isimleri

Takımın başında Ahmet Suat Özyazıcı vardı; Özyazıcı bir önceki sezonun şampiyon kadrosunu koruyup geliştirerek ikinci şampiyonluğa taşıdı. Kaptan Cemil Usta, Liverpool maçındaki penaltı golünün yanı sıra sezon boyunca savunmanın liderliğini üstlendi. Necmi Perekli’nin gol krallığı, Ali Kemal Denizci ile Hüseyin Nuri Tok’un çift haneli gol sayıları ve kaleyi koruyan isimlerin istikrarı, 12 gol yiyen bir şampiyon takımın iskeletini oluşturdu.

1976-77’nin arşivdeki yeri

Bu sezon, 1975-76’da kazanılan ilk şampiyonluğun bir tesadüf olmadığını gösterdi: Trabzonspor üst üste ikinci kez ligi kazandı, ilk kez Türkiye Kupası’nı müzesine götürdü ve Avrupa kupalarında boy gösterdi. 1976-1984 arasındaki altı şampiyonluğun ikincisi olan bu sezon, kulübün kupa kimliğinin de başlangıcıdır. Tüm şampiyonluk ve kupa dökümü için şampiyonluklar veri sayfasına, dönemin bütünü için şampiyonluklar bölümüne bakabilirsiniz.

Kaynaklar

• TFF — 1976-77 Türkiye 1. Futbol Ligi puan cetveli ve Türkiye Kupası fikstürü (tff.org).
• RSSSF — 1976-77 Avrupa kupaları kayıtları ve Türkiye lig/kupa final tabloları.
• UEFA — Liverpool-Trabzonspor 1976/77 eşleşmesi maç kaydı (uefa.com).
• Trabzonspor Kulübü — resmî kulüp tarihçesi ve arşiv notları (trabzonspor.org.tr).
• Vikipedi (tr) — “Trabzonspor 1976-77 sezonu” derlemesi; maç, kadro ve golcü ayrıntıları bu kaynaktan alınmış ve RSSSF kayıtlarıyla karşılaştırılmıştır.
• Vikipedi (tr) — “1976-77 Türkiye 1. Futbol Ligi” maddesi; 240 maç/442 gol, gol krallığı sıralaması, Avrupa kontenjanları ve küme düşenler.
• Vikipedi (tr) — “1977 Cumhurbaşkanlığı Kupası” maddesi; 12 Haziran 1977 finali, kadrolar ve penaltı serisi.
• Futbol Arşivi — “1976-77 Sezonu Türkiye 1. Futbol Ligi” (futbolarsivi.com.tr); puan cetveli, kontenjan dağılımı ve sezon özeti için ikinci kaynak.
• Ayaktakiler Oturanlar — “Trabzonspor 1976-1977 Sezonu Kadrosu” (ayaktakileroturanlar.com); lig, Türkiye Kupası ve Cumhurbaşkanlığı Kupası dökümü ile Avrupa eşleşmesi özeti.

Kaynak notu: Türkiye Kupası finalinin ikinci ayağı 0-0 sonuçlanmıştır; kupa penaltılarla değil, iki maçın toplam skoruyla kazanılmıştır. Puan cetveli ve final sonuçları TFF/RSSSF kayıtlarıyla doğrulanmıştır.