Trabzonspor'un Sancılı Doğumu: Sinema Salonları, Sessiz Yürüyüş ve 11.40'taki Müjde

Manchester United ile Manchester City’nin birleştiğini düşünün. 1967 Trabzon’unda İdmanocağı ile İdmangücü’nün birleşmesi, o kadar zordu. 1920’lerden beri birbirine bilenmiş iki camia, aynı renk altında toplanacaktı. Olmadı, olmadı… Sonunda devlet ültimatom verdi, şehir sessiz yürüyüş yaptı, vali elini havaya kaldırdı.

Önce kırmızı-beyaz bir Trabzonspor vardı

Az bilinen gerçek: bordo-mavili kulüpten önce, kırmızı-beyaz bir “Trabzonspor” vardı. İdmanocağı birleşmeye yanaşmayınca 1966’da İdmangücü, Martıspor ve Karadenizgücü kırmızı-beyaz renklerle “Trabzonspor Gençlik Kulübü”nü kurdu; başkan Ali Osman Ulusoy’du, 1966-67’de 2. Lig’de oynadı. Ama İdmanocağı Danıştay’a gitti, yürütmeyi durdurma kararı çıkardı. Şehri temsil iddiası mahkemelik olmuştu.

Ankara’dan gelen telgraf

Düğümü çözen, Beden Terbiyesi Genel Müdürü Ulvi Yenal’ın restiydi: İdmanocağı ve İdmangücü birleşmezse Trabzon’dan hiçbir takım 2. Lig’e alınmayacaktı. Yenal’ın formülü de hazırdı: mevcut Trabzonspor feshedilecek, İdmangücü adını alacak, sonra İdmanocağı ile birleşilecek. Süre: 29 Temmuz 1967’ye kadar. Olmadı — ama şok etkisi oldu.

Ali Osman Ulusoy yıllar sonra anlatacaktı: “Trabzon’da 3-4 sinema vardı. Biz aynı gün bir yerde toplantı yapıyoruz, onlar ayrı yerde. 2 bin kişilik salonlar almıyor, sokaklarda insanlar dinliyor.” Sinema salonlarından taşan toplantılar, Ankara’da bakanlık koridorlarında 13 günlük mesai, Vali’nin evinde sabah ezanına kadar süren pazarlıklar…

2 Ağustos 1967, saat 11.40

Kuruluş toplantısı sabah 8’de başladı, 3 saat 40 dakika sürdü. Saat 11.40’ta Vali Celal Kayacan elini havaya kaldırdı: “Birleşme oldu.” Yanına Rıfat Dedeoğlu’nu (İdmanocağı başkanı) ve Ruhan Öngür’ü alıp vilayet önünde bekleyen 500 kişiye müjdeyi verdi. Büyük alkış koptu.

Niş detaylar:

• 30 Temmuz’da sezon açılışı yapılmıştı: Birleşmeden üç gün önce taraftarın önüne çıkan takımın renkleri hâlâ kırmızı-beyazdı. Bordo-maviye sonra karar verildi; ilk tüzük “koyu bordo ve açık mavi” yazdı.
• Basın ikiye bölünmüştü: İdmanocağı yöneticisi Ziyad Nemli’nin Yenigün’ü birleşmeye karşıydı; Sabah Postası ve Son Haber hararetle destekliyordu. 3 Ağustos’ta Yenigün buruk manşetle çıktı — ama günler içinde sevince ortak oldu.
• Başkanlık paylaşımı: Ali Osman Ulusoy başkan oldu; 1970’te bırakınca Rıfat Dedeoğlu geldi.
• İlk hoca hikâyesi: Trabzon Lisesi’nde günde 6 saat derse giren Hayri Gür, Ulusoy’un ısrarını önce reddetti. Vali araya girdi, derslerini yarıya indirdi, hafta sonlarını boşalttı. Gür tek şart koştu: yalnızca bir yıl.

Birleşenler: İdmanocağı, İdmangücü, Karadenizgücü ve Martıspor. Hedef, 6 Ağustos’ta Sabah Postası’ndaki demecin ilk cümlesiydi: “En kısa zamanda birinci lige yükselmek.” Yedi yıl sonra fazlasını yapacaklardı.